Epidemiologia
W 2021 r. na świecie odnotowano około 300 000 zgonów w wyniku utonięć. Najwięcej utonięć odnotowano w regionie Pacyfiku i Azji Południowo-Wschodniej (odpowiednio 84 000 i 83 000, co stanowi 28% globalnej liczby utonięć), podczas gdy w regionie Afryki odnotowano najwyższy wskaźnik śmiertelności w wyniku utonięć (5,6 na 100 000 mieszkańców).
Fakty na temat utonięć
Globalny raport o stanie zapobiegania utonięciom 2024
Globalna Statystyka
3 miliony ludzi straciło życie w wyniku utonięcia w ciągu ostatniej dekady
Statystyka 2021
W 2021 roku było 300 000 zgonów z powodu utonięć
Częstość Utonięć
Każdego dnia, co godzinę tonie około 34 osoby
Dzieci
43% wszystkich zgonów z powodu utonięć w 2021 roku stanowiły dzieci do 14 r.ż.
Utonięcia
Utonięcie jest jedną z 7 wiodących przyczyn śmierci wśród osób
w wieku 5-14 lat w każdym regionie świata.
Utonięcia Mężczyzn
Mężczyźni toną dwa razy częściej niż kobiety
Spadek Utonięć
Od 2000 r. globalny wskaźnik śmiertelności z powodu utonięć spadł o 38%, z 6,1 do 3,8 na 100000 mieszkańców
Utonięcia a Dochody
Wskaźnik utonięć w krajach o niskich i średnich dochodach jest ponad trzy razy wyższy niż w krajach o wysokich dochodach
Wpływ Alkoholu
Alkohol spożywany nad wodą jest ważnym czynnikiem ryzyka utonięć w wielu krajach, zwłaszcza wśród młodzieży i młodych dorosłych
Pełna skala problemu utonięć nie jest znana
Gromadzenie danych w wielu krajach o niskich i średnich dochodach jest ograniczone. Z kolei wzrost liczby zgonów z powodu utonięć w krajach o wysokich dochodach spowodowany jest zakwalifikowaniem zdarzeń śmiertelnych do utonięć z innych przyczyn np. w transporcie wodnym. Oficjalne metody klasyfikacji utonięć wykluczają utonięcia umyślne i utonięcia spowodowane powodzią. Dane dotyczące tonięć bez skutków śmiertelnych, które mogłyby ujawnić ciężar poważnych obrażeń i niepełnosprawności na całe życie, nie są gromadzone rutynowo.
Światowe statystyki utonięć
Dzieci poniżej 5 lat stanowią 24% wszystkich ofiar utonięć.
Dzieci w wieku 5–14 lat stanowią 19% ofiar.
Osoby w wieku 15–29 lat stanowią 14% ofiar.
Bieda i nierówność
Zdecydowana większość zgonów z powodu utonięć (92%) ma miejsce w krajach o niskich i średnich dochodach
Gdzie wskaźniki śmiertelności z powodu utonięć są 3,2 razy wyższe niż w krajach o wysokich dochodach. Wskaźniki zgonów z powodu utonięć według regionu WHO i poziomu dochodów kraju w 2021 roku przedstawia powyższy wykres.
Główne przyczyny śmierci dzieci w 2021 roku
1-4 lata
Zakażenia dolnych dróg oddechowych, malaria, choroby z biegunką, tonięcie, krztusiec.
5-14 lat
Obrażenia w wypadkach komunikacyjnych, zakażenia dolnych dróg oddechowych, tonięcie, choroby z biegunką, białaczka.
15-29 lat
Obrażenia w wypadkach komunikacyjnych, Przemoc międzyludzka,Samookaleczenie, COVID 19, tonięcie.
Statystyka tonięć zależna od grupy wiekowej
i regionu według Światowej Organizacji Zdrowia
lata 2010-2023 Policja vs NFZ
Kluczowe czynniki ryzyka
- Wiek: Małe dzieci są szczególnie narażone z powodu braku umiejętności pływania i oceny ryzyka.
- Płeć: Mężczyźni toną ponad dwa razy częściej niż kobiety.
- Bieda: 92% utonięć ma miejsce w krajach o niskich i średnich dochodach.
- Zawód: Rybacy stanowią jedną z najbardziej narażonych grup zawodowych.
- Zmiany klimatyczne: Powodzie i fale upałów zwiększają ryzyko utonięć.
- Transport wodny: Nieodpowiedni sprzęt i warunki pogodowe podnoszą ryzyko wypadków.
Tendencje i prognozy
- Spadek liczby utonięć o 20% w ciągu ostatnich dwóch dekad.
- Powolny spadek globalnych wskaźników utonięć (średnio 1% rocznie).
- Nierównomierny spadek śmiertelności w różnych regionach:
- Europa: -68%
- Azja Południowo-Wschodnia: -48%
- Ameryki: -38%
- Pacyfik: -38%
- Wschodni Śródziemnomorski: -21%
- Afryka: -3%
Polska nadal pozostaje
krajem, w którym nie prowadzi się rzetelnych badań nt. epidemiologii tonięć. Co roku dostępne są tylko dane ze statystyk policyjnych, dotyczące ilości martwych osób wyciągniętych z wody. Liczby te
w żaden sposób nie pokrywają się z danymi NFZ powstałymi w oparciu o kody ICD-10. Wniosek jest taki, że rozpoznania wpisywane na karty zgonów są niewłaściwie dobierane (nie umieszcza się kodów dotyczących tonięć).
